ZACHODNIE WYBRZEŻE ALGARVE
Praia da Bordeira – dzikie wybrzeże Algarve
Tu nie ma łagodności i spokoju południa. Jest wiatr, który nie ustaje. Jest ocean, który nie milknie
Tu nie ma łagodności i spokoju południa. Jest wiatr, który nie ustaje. Jest ocean, który nie milknie. Jest przestrzeń, która wydaje się nieskończona. Jest poczucie, że to natura ma zawsze ostatnie słowo.
Praia da Bordeira to jedna z najbardziej naturalnych plaż Algarve. Położona na zachodnim wybrzeżu Portugalii, w rejonie Carrapateira, każe o sobie myśleć: dzika i pierwotna.
Moje pierwsze spotkanie z zachodnim wybrzeżem Portugalii było właśnie takie. Uderzające. Surowe. Trudne do porównania z czymkolwiek, co znałam wcześniej z Algarve.
Na zachodnim wybrzeżu wszystko ma inną skalę. Wiatr jest stały, ocean nieprzerwanie obecny, a krajobraz bardziej otwarty i surowy. Woda jest chłodniejsza niż na południu, fale większe, a przestrzeń trudna do oswojenia. To nie jest miejsce, które się „ogląda”. To miejsce, które się czuje.
Wydmy, rzeka i ocean – dlaczego Bordeira nie jest „typową plażą”
Na Praia da Bordeira można dotrzeć na dwa sposoby i oba są częścią doświadczenia. Z góry, z klifu, schodzi się drewnianym pomostem przez klif. Widok buduje się stopniowo, aż nagle odsłania się całość: szeroka linia brzegu, ocean i przestrzeń bez wyraźnych granic.
Z dołu wchodzi się przez wydmy i wzdłuż rzeki. I to właśnie one zaskakują najbardziej – rozległe, naturalne, bardziej przypominające północ Europy niż południe Portugalii.
Bordeira nie jest jedną przestrzenią. To układ kilku elementów: oceanu, rzeki Ribeira da Bordeira i wydm. Rzeka przed ujściem do Atlantyku tworzy rozlewiska, które zmieniają się wraz z przypływem i odpływem. Linia brzegu przesuwa się co kilka godzin. To, co rano jest dostępne, po południu może już być pod wodą.
To miejsce działa w rytmie oceanu.
Ukryta część Praia da Bordeira – skały, tunel i krajobraz dostępny tylko przy odpływie
Po prawej stronie plaży, przy niskiej wodzie, odsłania się zupełnie inny krajobraz.
Warstwowe formacje skalne w odcieniach czerwieni, czerni i jasnych beży wyglądają jakby były wyrzeźbione. To głównie piaskowce bogate w związki żelaza, które nadają im charakterystyczny kolor. Warstwy są nachylone i miejscami pofałdowane – to efekt ruchów tektonicznych sprzed milionów lat. Ocean tylko dokończył proces, wygładzając i modelując skały.
Jeśli przejdzie się dalej, przez skalny próg, można trafić na naturalny tunel pod czerwoną skałą. Za nim znajduje się kolejna, bardziej ukryta plaża.
To przestrzeń dostępna tylko przez kilka godzin dziennie.
Przy przypływie znika całkowicie. Stojąc na brzegu, łatwo sobie uświadomić jedną rzecz – przed nami nie ma nic. Kilka tysięcy kilometrów otwartego Atlantyku i dopiero potem Ameryka. To zmienia sposób patrzenia na to miejsce. Daje inne poczucie przestrzeni – bardziej pierwotne, mniej „turystyczne”.
Percurso dos Pescadores – szlak rybaków wzdłuż zachodniego wybrzeża Portugalii
Plaża leży na trasie Rota Vicentina, a dokładniej na jej najbardziej znanym odcinku – Percurso dos Pescadores. To Szlak Rybaków, biegnący wzdłuż klifów południowo-zachodniej Portugalii. Ma około 220 kilometrów i prowadzi z Porto Covo do Lagos.
Trasa prowadzi ścieżkami używanymi dawniej przez rybaków, często bardzo blisko krawędzi klifów. To nie jest spacerowy szlak – wymaga uważności, ale daje dostęp do miejsc, które trudno zobaczyć inaczej.
Bordeira jest jednym z jego fragmentów. Nie jako cel sam w sobie, ale jako część większej drogi.
Geologia zachodniego Algarve – skąd biorą się czerwone skały i formacje
Krajobraz zachodniego Algarve wynika z jego budowy geologicznej. Dominują tu starsze skały osadowe i metamorficzne, głównie piaskowce i łupki, często zdeformowane przez ruchy tektoniczne. Są bardziej odporne na erozję niż wapienie południowego Algarve, dlatego krajobraz wygląda inaczej.
Warstwowe struktury, nachylone pod kątem i miejscami pofałdowane, to zapis procesów sprzed milionów lat.
Jeszcze wcześniej, około 200 milionów lat temu, Europa i Ameryka Północna były częścią jednego superkontynentu – Pangei. Jego rozpad doprowadził do powstania Oceanu Atlantyckiego.
Dlatego niektóre fragmenty wybrzeża Portugalii mają swoje odpowiedniki po drugiej stronie oceanu. To odległa historia, ale kiedy patrzy się na te skały, trudno o niej nie pomyśleć.
Praia da Bordeira – informacje praktyczne (dojazd i kiedy jechać)
Na Praia da Bordeira można dojechać na dwa sposoby — i oba zmieniają pierwsze wrażenie.
Górny parking, przy klifie, prowadzi przez drewniany pomost i daje od razu szeroką perspektywę na całą linię brzegu. To dobre wejście w to miejsce — pozwala zobaczyć skalę, zanim znajdziesz się na piasku.
Dolny parking znajduje się bliżej rzeki i wydm. Stąd wchodzi się bezpośrednio na szeroką, otwartą część plaży i łatwiej poczuć jej przestrzeń „od środka”.
Warto pamiętać, że to zachodnie wybrzeże. Wiatr bywa silny, a woda pozostaje chłodna przez cały rok. Warunki są bardzo dobre dla surferów, ale mniej przewidywalne dla osób nastawionych na spokojną kąpiel.
Jeśli planujesz przejście w stronę skalnych formacji, najlepiej sprawdzić godziny odpływu. To właśnie wtedy odsłania się ta mniej oczywista część plaży — i tylko wtedy jest dostępna.
Na koniec
Na zachodnim wybrzeżu Portugalii jest wiele takich miejsc jak Bordeira. Dzikich, surowych, czasami mniej dostępnych. Ale to właśnie o nich pamięta się najdłużej. Bo to nie są miejsca, które się „zalicza”. To są miejsca, które zmieniają sposób patrzenia na przestrzeń.
Aleksandra Działak
Przez czternaście lat dziennikarka i redaktorka „Dziennika Łódzkiego”, (wcześniej publikowała jako Aleksandra Jasiczak). Dziś mieszka w Portugalii i opisuje Algarve z perspektywy codziennego życia, oceanu i podróży. Tworzy strony internetowe pod marką Kreatywna Buba.
